Eserler

KANSER AĞRISI

Kanser Ağrısı

Kanser ağrısı. Ağrı, kanser hastalarının %20-50’sinde hekime ilk başvuru şikayetidir.  Hastaların %75-90’ında hastalığın seyri sırasında katlanmak zorunda kaldığı çok önemli bir sorundur. Ağrı, yaşam kalitesinin her yönden etkiler. Kronik ağrısı olan hastalar ( hafif, orta, şiddetli ama uzun süreli) günlük aktivitelerine yeterli yapamazlar, uyku ve yeme sorunları ile başaçıkmak zorunda kalırlar.

Kanser ağrısının ortaya çıkmasında etkili faktörler nelerdir?

Kanserli hastalarda ağrının ortaya çıkmasında rol oynayan birçok etken vardır. Kanserin ilk olarak kaynaklandığı bölge en önemlisidir. Ağrı oluşumunda kanserin evresi ve  yayılımı, kemiklerin tümörle tutulumu  ve tümörün ağrıya neden olan maddeler oluşturması rol oynar. Tedavi yöntemlerinden cerrahi, radyoterapi ya da kemoterapide ağrıya sebep olabilir.  Bu durumda ağrı tedaviye bağlı olarak adlandırılır.  Ayrıca  kemoterapotik ajanlar uyuşma, karıncalanma ve yanma da yapabilir. Radyasyon ise ağrılı cilt hasarı yapabilir. Sanılanın aksine hastadaki endişe, korku, huzursuzluk hali ve depresyon gibi etkenler ise ağrının ortaya çıkmasında daha az önemlidir. Genel olarak bu etkenlerin tümü ağrının şiddetini belirler.  Bazen ağrının kanserle ya da tedavisiyle hiçbir ilgisi yoktur. Kanserli hastada herkeste olabilecek baş ağrıları, adele ağrıları görülebilir.  Bazende gene herkeste olabilecek bir bel ya da boyun fıtığı ağrının sebebi olabilir.

Kanser ağrısı kaç grubta incelenir?

3 tip ağrı vardır:

  • Viseral Ağrı: Ağrı organda kanserin yaptığı doku hasarının sonucudur . Sıklıkla tek noktada olmaz, ve sızı şeklinde bir ağrıdır.
  • Somatik Ağrı: Belirli bir bölgede cilt, adele veya kemik tutulumu sonucu olur. Bıçak saplanır gibi ya da  zonklayıcı veya bir baskı hissi şeklinde olabilir.
  • Nöropatik Ağrı: Periferik ya da santral sinir sistemi yapılarındaki yaralanma veya basılarına bağlı ortaya çıkar. Sinir yaralanması ya da basısından kaynaklanabilir. Hastalar tarafından keskin, yanıcı tarzda olduğu ifade edilir.

Ağrının tipini saptamak önemlidir, çünkü her biri farklı tedavi edilir.

Kanser Ağrısının Tedavisi

Genellikle hastalar kanserden çok ağrıdan korkmaktadırlar. Kanser ağrısının %80’den fazlası ağrı uzmanları tarafından kontrol altına alınabilmektedir. Ağrı tedavisi ile ilgili yeterli bilgi olmasına rağmen tam olarak uygulanamamaktadır. Bunun sebepleri arasında, en önemlisi kanser ağrısı tiplerinin tam bilinmemesi ve opioid uygulamasında solunum baskılanmasından çekinme sebebiyle tedavi planının tam olarak ortaya konulamasından çekinilmesidir. Kanserde ağrı tedavisinin amacı, hastanın ağrısız uyku süresinin uzatılması, istirahat halinde ağrısızlığın sağlanması, ayakta veya hareket halinde iken ağrısızlığın sağlanması ile hastanın olabildiğince aktif ve kaliteli yaşam sürmesine katkıda bulunmaktır. Gereğinde profesyonel psikolojik destek sağlanmalıdır. Kansere bağlı özgün ağrı tiplerini tanımak, bunların altında yatan mekanizmaları anlamak her zaman yeterli olmamaktadır. Değerlendirmede ayrıca  fiziksel problemi anlamakla kalmayıp, ruhsal, sosyal ve duygusal bileşenleri de önemsemek gerekir.

Kanser hastalarında hedeflenen başarı nedir?

Kanser ağrısının tedavisindeki gelişmeler sonucunda hastaların %80’inde başarılı ağrı kontrolü sağlanabilmektedir. Amaç yeterli ağrısızlık sağlanması ve ağrı dışındaki bulantı, kusma, iştahsızlık, depresyon gibi belirtilerin en aza indirilerek hastanın olabildiğince aktif ve kaliteli yaşam sürmesine fırsat vermektir. Ağrının hastalıktan bağımsız olarak tedavi edilmeye çalışılması eksik bir uygulamadır. Kanser ağrısı tedavi edilirken ağrının ortaya çıkmasına sebep olan durumların ve ağrıyı artıran ruhsal etkenlerin belirlenmesi çok önemlidir. Mevcut problemlerin hepsi birlikte değerlendirilip, hastalığın evresine göre uygun tedavi yönteminin belirlenmelidir. Düzenlenen tedavide yapılacak değişiklikler konusunda hasta bilgilendirilmeli ve gereksiz değişikliklerden kaçınılmalı ve kontrol görüşmeler yapılmalıdır. Kontrol görüşmelerinin tedavinin önemli bir parçası olduğu mutlaka hastaya açıklanmalıdır.

Kanser ağrısının tedavisinde kullanılan ilaç dışı yöntemler nelerdir?

Ağrı kesici ilaçlarla yeterli rahatlama sağlanamayan hastalara girişimsel yöntemler olarak adlandırılan ve ağrının giderilebilmesi için etkili bir şekilde kullanılan tedavi teknikleri kullanılmaktadır. Bu amaçla, sempatik sinir blokları, merkezi sinir sistemine port kateter yerleştirilmesi gibi işlemler yapılabilmektedir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>